statiefoto foto1 foto2 foto3

project

Fort Asperen
Materiaalkundig en uitvoeringstechnisch advies, onderzoek en advies vochthuishouding, ventilatie en binnenwand afwerking.

historie

Torenfort gebouwd 1845 - 1850, aan het riviertje de Linge, deel uitmakend van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Is één van de beter bewaarde vestigingswerken in Nederland. Sinds 2009 heeft de gehele Nieuwe Hollandse Waterlinie, inclusief Fort Asperen, de status van Rijksmonument. Het fort is eigendom van de Staat der Nederlanden. Het telt drie verdiepingen, gesitueerd rond een atrium die fungeert als luchtkoker. Het fort is gefundeerd op ca. 1260 palen. De buitenmuren hebben een dikte van 1,5 meter.

opdrachtgever

Stichting Monument Fort Asperen.

directie

Dhr. J.F.A.Kneppers, Wilnis.

bouwkundige/ bouwfysische problemen

De buitenmuren vertonen diverse schaden. Er zijn drie onderscheiden perioden van metselwerk zichtbaar. Buiten zijn grote muurvlakken, steens dik (?) hersteld in een strakke waalformaat vormbak steen gelegd en afgevoegd in een cementmortel.  Er is plaatselijk sprake van  niet uitgevallen losse schillen en uitgedrukt voegwerk. Op een strook waar een klimopbegroeiing heeft gezeten zijn de voegen sterker aangetast. Op sommige plaatsen is een groengrijze korstmos verwering aanwezig. Niet ernstig. In het algemeen staat het fort stevig op zijn fundering. Nauwelijks zettingen. Zeer plaatselijk is er enige scheurvorming.

De toren of atrium heeft jaren zonder afdekking gestaan en daardoor verzadigd geraakt met vocht. In 2010 is er een waterdichte laag aangebracht waarmee de intrede van hemelwater is  gestopt, het fort begint nu te drogen maar de zoutuittrede is groot.

 

aard adviesopdracht

Onderzoeken vochthuishouding en zoutbelasting en naar aanleiding daarvan een advies over de te gebruiken restauratiemortels, baksteenkwaliteiten en binnenmuur afwerking. Uitvoeringsadviezen terzake voeguithakwerk, reparatie scheurvorming (principe), reparatie advies inboetwerk (principe) . Tevens aangeven wenselijkheid / onwenselijkheid evt. gevelreiniging.

plan van aanpak

Buiten adviesopdracht.

uitvoering

De Bonth Van Hulten B.V. te Nieuwkuijk.

bijzonderheden

Bij wijze van nulmeting werden in het najaar zowel binnen als buiten werden vochtprofielen genomen (gravimetrisch). De resultaten zijn weergegeven in bijgaande grafiek. Hieruit konden de volgende conclusies worden getrokken. Op één meetplek (8) na zijn alle vochtgehalten dieper in de muur lager dan die aan het muuroppervlak wat  betekent droging van buitenaf,  dus een goede natuurlijke ventilatie (tocht). De uitzondering, meetlocatie (8) bevindt zich in de buitengevel, op  ~ 400 +MV. Vermoedelijk is dit een plek waar zich buiten een inboeting in nieuwere steen (periode III?) bevindt. Het kan zijn dat dit los staat van het achterwerk (schilvorming door thermische spanningen, een soort delaminatie)  en de spleet een verbreking van het hydraulisch contact veroorzaakt.

Opvallend bij (4) en (6), genomen aan de toren op kelderniveau, is dat de vochtwaarden laag zijn  behalve bij (6) dieper in de muur. Dit duidt ook hier op een goede droging van buitenaf en optrekkend vocht als bron.   Vergelijking van  (5) , toren binnen hoog, met zeer lage vochtwaarden,  met die van (4) en (6) leert dat (5) de droogste plek is van alle meetlocaties.

Resumerend kan daarom worden gesteld dat de doornatte vochtverzadigde muur van de toren door vroegere lekkages,  zoals in de inleiding wordt bedoeld, sinds het aanbrengen van het afdak boven de toren opvallend snel is gedroogd. Vermoedelijk is thans optrekkend vocht, de belangrijkste vochtbron en buiten waarschijnlijk delaminatie tussen inboetwerk en achterwerk.

 

status

Opgeleverd september 2012

links

http://www.kunstfortasperen.nl