statiefoto foto1 foto2 foto3 foto4 foto5 foto6

project

Toren N.H. kerk te Wateringen, gemeente Westland
onderhoud

historie

Toren vermoedelijk gebouwd rond 1350, kerkgebouw een eeuw later. In 1715 met een verdieping verhoogd en voorzien van een nieuwe spits. Toren is eigendom van de ‘burgerlijke’ gemeente Westland, kerk is eigendom van de ‘kerkelijke’ gemeente, N.H. Gemeente Wateringen. Kerk en toren zijn beide ingrijpend gerestaureerd in 1979 en Rijksmonument.

opdrachtgever

Gemeente Westland, afdeling Ruimte Bouwen en Milieu

directie

groot gunneweg delft in samenwerking met gemeente Westland afdeling Inrichting Openbare Ruimte

bouwkundige/ bouwfysische problemen

Toren vertoonde schade aan herstelvoegwerk, dat in 1995 – 1997 is uitgevoerd, en aan bakstenen boven de entreepartij. Binnen was het stuukwerk op de begane grond door vocht aangetast. Ook waren er vochtgerelateerde problemen en gebreken aan geveltimmerwerk en schilderwerk vastgesteld.

aard adviesopdracht

Onderzoek naar de algehele toestand, inclusief houtconstructies, lood- en zinkwerk en overige bouwkundige elementen. Bepalen baksteenkwaliteit en belasting met bouwschadelijke zouten. Controleren conditie voegwerk. Vochtmetingen en beoordelen effectiviteit injectering tegen optrekkend vocht. Aanbestedingsgereed maken in één bestek met toren te Monster.

plan van aanpak

exterieur: slechte plekken in kozijnen repareren en houtwerk schilderen; inboetwerk en bijbehorend voegwerk; loodslab boven entreeluifel vernieuwen; diverse kleine gebreken herstellen.
interieur: muurverf strippen, pleisterwerk repareren in damp open pleister systeem; interieur sauzen met witte muurverf op basis van siloxaan. Op 1e en 2e verdieping glas in muurnissen door gaas vervangen; ventilatieroosters in beiaardiershokje.
Schimmelaanslag op balken en plafonds is een esthetische kwestie. Na proef met diverse schoonmaakproducten, alle plafonds (balken en plafonds i.c. onderkant vloerdelen) op de 1e en 2e verdieping schoonmaken.

uitvoering

Aanbesteed samen met werk aan de toren N.H. Kerk te Monster, eveneens eigendom gemeente Westland
mei - oktober 2009, hoofdaannemer: Koninklijke Woudenberg Ameide b.v.; onderaannemers: Stukadoorsbedrijf VOF B.W.Monks Leiden; Ver. Schildersbedrijven HEKO b.v. Den Haag

bijzonderheden

Uit de vochtmetingen en de waterinjectietest bleek dat de injectie tegen optrekkend vocht in 1992 niet was geslaagd.

Vermeldenswaard is dat de torenhaan een ‘schotwond’ bleek te hebben. Ergens valt te lezen dat torenhanen vroeger soms werden beschoten totdat een raak schot  hem deed draaien. Vele vervangen windhanen hebben schietgaten. Volgens overlevering zou deze haan tijdens de 2e Wereldoorlog door een Duitse officier zijn ‘verwond’.
De Wateringse haan is door de smid keurig hersteld en verguld en staat nu weer gaaf en fier en met een nieuwe kogel op de draaipin. Hij waait weer echt als een goudhaantje met alle winden mee! 

status

uitvoerende werkzaamheden opgeleverd oktober 2009

links

http://www.openmonumentendag.nl/monumenten/3224/religieus-erfgoed/nh-kerk
http://www.wateringen-dorp.nl/Foto/hervormde_kerk.html