voort-
schrijdend
inzicht

 

Actuele onderzoeks-rapporten

EU Pointing Project 'Onderzoek Vochtproblematiek Stenen Molens'

TUD CiTG (2002)

'Het Kalkboek'
RDMZ (2003)

TUD CiTG Totaal-onderzoeksproject
'Aanpak vochtproblematiek Massief Metselwerk'
(2003)

 EU Compass Project 'Compatibility of Plasters and Renders with Salt loaded Substrates in Historic Buildings'
(2005)

 'Sodium chloride damage to porous building materials'
Proefschrift B.Lubelli
TU Delft (2006)
 


Een jaar of 10 geleden werd door beheerders van zwaar regenbelaste monumenten alarm geslagen. Er deden zich vaak korte tijd na een ingrijpende gevelrestauratie, waarbij meestal het voegwerk was vernieuwd en vaak de gevel was gehydrofobeerd (waterafstotend gemaakt), problemen voor. Zo werden er lekkages geconstateerd, waar deze eerst niet voorkwamen, vroren stripjes voeg uit de muur, ontstonden binnen zoutuitbloeiingen die vroeger niet voorkwamen en raakten balkkoppen aangetast door zwam…

Bij verschillende onderzoeken werd vastgesteld dat werkwijzen en materiaaltoepassingen overgewaaid uit de nieuwbouwpraktijk bij de restauratie van massief metselwerk, in veel gevallen bouwfysisch een averechts effect hadden. Zoals de verkeerde toepassing van restauratiestenen onder meer door normvervaging ten aanzien van de hygrische kwaliteitseisen van baksteen, de gevelreinigingscultus en een overdreven vertrouwen in de bouwchemie, vaak ter compensatie van onvoldoende vakmanschap. Ook de uitvoeringstechniek van metselaars en voegers was veranderd zonder dat men zich daarvan bewust was.

Deze factoren waren oorzaak van ernstige vochtproblemen en zoutschaden met een kettingreactie van daaraan gerelateerde schaden.

Het eerst onderkend werden en wel op internationale schaal, ernstige problemen op het gebied van herstelvoegwerk. Dit werd onderwerp van een onderzoek op Europees niveau (EU Pointing Project, 2002). In eigen land tekende zich bij een van de meest markante categorieën Nederlandse monumenten, de bakstenen windmolens een nog veel verder gaande problematiek af. Er waren er die – ook hier meestal niet lang na een ingrijpende restauratie - in het natte jaargetij zo lek bleken als een mandje.

Langzaam ontstaat nu een omslag in het denken over de restauratie van massief metselwerk. Met name ook door het kalksymposium met de uitgave van Het Kalkboek door de RDMZ in 2003, waardoor het gebruik van kalk als bindmiddel in mortels in plaats van cement voor de restauratie van historische bouwwerken weer volop in de aandacht is gekomen. Ook in het recent gereedgekomen EU Compass Project, het onderzoek naar zoutbestendige pleistermortels in monumentale gebouwen, neemt het aspect ‘vochthuishouding’ een belangrijke plaats in. Tevens moet men het instellen in 2004 van een leerstoel ‘conserveringstechnieken’ aan de Faculteit Bouwkunde van de TU Delft in dit perspectief plaatsen.
Onder invloed van de ondervonden schade en schande, begint van lieverlee ook het uitvoeren van materiaalkundig en bouwfysisch vooronderzoek aarzelend zijn plek in het restauratieproces te vinden.

Het is door deze ontwikkeling dat caspar groot en jos gunneweg onder de naam groot gunneweg delft restauratie advies & bouwmateriaalkundig onderzoek, hun adviseringswerkzaamheden zijn begonnen.