persbericht citg tu delft

Duurzamere restauraties historisch metselwerk

10 mei 2010 door M&C

De faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen (TU Delft) en de Vereniging Monumentenwacht Nederland hebben afgelopen januari het derde onderzoekscontract ondertekend binnen de raamovereenkomst ‘Aanpak Vochtproblematiek Massief Metselwerk’. Dit nieuwe onderzoek moet leiden tot een verbeterde voegmethode om de duurzaamheid van restauraties te verhogen.

Het accent van het contract ligt op het voegwerkherstel van zwaar regenbelaste historische muren. Daarnaast het inboeten van slecht metselwerk en de voorzieningen voor hemelwaterafvoer bij klassieke windmolens. Teveel hervoegbeurten van monumentale gebouwen mislukken. Bij vorst worden de voegen uit de muur gedrukt of er ontstaat lekkage. Het blijkt dat naast materiaalkundige (mortelreceptuur) redenen ook uitvoeringstechnische redenen zorgen voor deze problemen.

Het nieuwe onderzoek (Cluster 3) leidt tot verantwoorde keuzen bij toe te passen materialen en mondt uit op richtlijnen op besteksniveau voor restauratievoegmortel en de wijze van uitvoering. Deze richtlijnen kunnen worden toegepast door architecten, consulenten, aannemers, restauratievoegbedrijven en individuele vaklieden. Het onderzoek wordt gerealiseerd met subsidie van de provincie Zuid-Holland en uitgevoerd onder supervisie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (vroegere Rijksdienst voor de Monumentenzorg).

Baksteenmetselwerk
Het onderzoek wordt uitgevoerd door de onderzoekers dr.ir. Caspar Groot en Jos Gunneweg van de sectie Gebouwen en Civieltechnische Constructies. Hun sectie heeft jarenlange expertise met materiaalkundige aspecten van baksteenmetselwerk. Groot is voorzitter van de internationale RILEM commissie Restauratiemortels.

Doordat de onderzoekers ook werkzaam zijn binnen een eigen particuliere adviespraktijk, kunnen zij hun ervaringen in de uitvoering van restauratieprojecten koppelen met het wetenschappelijk onderzoek en ontstaat een synthese tussen de benadering vanuit het laboratorium en die vanuit de praktijk. “De kennis binnen CiTG van diverse bindmiddelen in metsel- en voegmortels wordt verdiept en meer inzicht wordt verkregen over de invloed van uitvoeringscondities op de duurzaamheid van metsel- en voegwerk”, zegt Jos Gunneweg.

Vergelijkend onderzoek restauratievoegmortel
Voor het onderzoek worden een aantal proefpanelen opgezet met verschillende zelf gemixte voegmortelrecepturen en een aantal prefab mortels. Hieraan zullen laboratoriumtests worden uitgevoerd naar de hygrische, mechanische en fysische eigenschappen.

Daarnaast zullen vries-dooiproeven worden uitgevoerd. Ook wordt aan enkele objecten de toestand van een aantal jaren geleden uitgevoerde hervoegbeurten onderzocht.

Aan de hand van deze resultaten zullen grenswaarden voor bepaalde materiaalparameters worden voorgesteld die als richtlijn kunnen dienen voor de keuze van een restauratievoegmortel en de ‘ideale uitvoeringswijze’ worden beschreven.

Raamovereenkomst
In oktober 2003 is tussen de toenmalige Rijksdienst voor de Monumentenzorg en de faculteit CiTG een ‘raamovereenkomst’ gesloten waarin beide partijen intenties en uitgangspunten hebben vastgelegd voor een meerjarig onderzoeksproject voor de bescherming van het Nederlandse gebouwde erfgoed tegen de bedreiging door water en vocht.

Met grote regelmaat kreeg deze Rijksdienst verzoeken om hulp en bijstand bij het in orde brengen van “lekkende’’ molenrompen. Ook bij andere categorieën beschermde monumenten werden in toenemende mate vergelijkbare schadefenomenen gesignaleerd waarvoor geschikte behandelmethoden niet of nauwelijks voorhanden leken.

Het eerste onderzoekscontract ‘kwaliteitseisen restauratiebaksteen en kalkgebaseerde metselmortels’ werd in 2007 voltooid en uitgewerkt in een ontwerprichtlijn. Aan het tweede onderzoekscontract, ‘detectie holten en lateraalscheuren’ en ‘richtlijnen injecteren’ wordt inmiddels de laatste hand gelegd.

xhtmlc

Onderzoek met karstenbuisje op aanwezigheid evtentuele lekkage langs hechtvlak nieuwe voeg

Meer informatie
Verdere informatie wordt verstrekt door:

Bron: website TU Delft, faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen